Nguồn đèn ray nam châm 48V: cách tính công suất và chọn nguồn đúng

Đèn ray nam châm không cắm thẳng vào điện 220V mà chạy bằng điện áp thấp 48V DC qua một bộ nguồn riêng. Nhiều hệ ray bị đèn tối, nguồn nóng hay hỏng sớm chỉ vì chọn nguồn đèn ray nam châm sai công suất hoặc đặt sai chỗ. Bài này hướng dẫn tính và chọn nguồn.

Vì sao đèn ray nam châm dùng nguồn 48V

Hệ đèn ray nam châm gồm thanh ray có hai thanh dẫn điện chạy dọc bên trong, đèn gắn lên ray bằng nam châm và nhận điện qua chân tiếp xúc. Toàn bộ ray được cấp điện một chiều 48V từ một bộ nguồn, nên đèn tháo lắp, dịch chuyển dễ dàng mà không cần đấu dây.

Điện áp 48V DC thuộc nhóm điện áp cực thấp (ELV) theo IEC 61140, tức không quá 50 V xoay chiều hoặc 120 V một chiều. Nguồn ray nam châm đạt chuẩn SELV cách ly với lưới 220V, nên chạm vào ray ít nguy hiểm hơn nhiều so với chạm vào dây 220V.

Ray nam châm dùng 48V thay vì 24V vì cùng công suất, dòng điện ở 48V chỉ bằng một nửa, nên sụt áp và nóng trên ray, trên dây đều giảm, ray kéo dài hơn mà đèn cuối ray không tối. Nguồn ray nam châm là nguồn điện áp không đổi; mạch ổn dòng nằm trong từng đèn.

Cách tính công suất nguồn cho ray nam châm

Công suất nguồn ray nam châm tính bằng cách cộng công suất của mọi đèn gắn trên đoạn ray dùng chung nguồn, rồi nhân thêm dự phòng. Hãng Mean Well khuyên chọn nguồn dư khoảng 30%, nhà sản xuất ray Maytoni yêu cầu dự phòng không dưới 20%.

Ví dụ một ray dài 3 m gắn 6 đèn chiếu rọi 12W và 2 đèn tán quang 20W: tổng tải là 6 × 12 + 2 × 20 = 112W. Nhân 1,3 được 146W, nên chọn nguồn 200W, hoặc tách ray thành hai đoạn, mỗi đoạn một nguồn 100W.

Dự phòng còn để dành cho đèn gắn thêm sau này: hệ ray nam châm hay được bổ sung đèn khi đổi cách bày trí. Nguồn chạy non tải cũng mát hơn, bền hơn, vì tuổi thọ tụ điện trong nguồn giảm một nửa mỗi khi nóng thêm 10 °C theo Mean Well.

Nguồn đúc hay nguồn tổ ong

Nguồn đúc ray nam châm là bộ nguồn 48V dáng dẹt, dài, thiết kế để nằm gọn trong lòng ray hoặc hộp trần ngay cạnh ray, có màu đen hoặc trắng cùng tông với ray. Nguồn đúc hợp nhà ở, cửa hàng nhỏ, ray ngắn và trung bình với một đến hai nguồn.

Nguồn tổ ong 48VDC là bộ nguồn vỏ lưới kim loại, công suất lớn tới vài trăm W, đặt trong hộp kỹ thuật hoặc trần thoáng. Nguồn tổ ong hợp ray dài, showroom, nhà hàng nhiều đèn; cần chỗ lắp khô ráo, thông gió và che chắn để tay không chạm vào cọc đấu dây.

Dù chọn loại nào, nguồn ray nam châm phải có điện áp ra đúng 48V DC: nguồn 12V hay 24V làm đèn 48V không sáng hoặc sáng yếu, nguồn điện áp cao hơn làm hỏng đèn. Đấu đúng cực dương, cực âm theo chỉ dẫn trên ray và trên nguồn.

Một vài mẫu đèn ray ghi 24VDC ngay trong tên sản phẩm; đèn ray 24V phải dùng nguồn 24V và không gắn chung ray với đèn 48V. Trước khi mua nguồn, luôn đối chiếu điện áp ghi trên đèn với điện áp ra ghi trên nguồn.

Lắp nguồn ở đâu và chia nguồn thế nào

Nguồn ray nam châm nên đặt nơi thoáng, khô, gần nắp thăm trần để thay được sau này, và càng gần ray càng tốt để dây ngắn. Công tắc bật tắt đấu ở phía 220V trước nguồn; không cắt mạch ở phía 48V sau nguồn.

Với ray dài, hãy cấp điện vào giữa đoạn ray thay vì ở một đầu, hoặc chia ray thành nhiều đoạn, mỗi đoạn một nguồn, để đèn ở xa điểm cấp không tối hơn đèn ở gần. Khớp nối điện giữa các đoạn ray phải dẫn điện tốt, không lỏng.

Dây từ nguồn tới ray dùng tiết diện đủ lớn. Theo IEC 60228, dây đồng 2,5 mm² có điện trở khoảng 7,4 Ω mỗi km; nguồn 200W ở 48V cho dòng khoảng 4,2 A, đi dây 10 m (20 m cả đi lẫn về) sụt khoảng 0,6 V, chấp nhận được. Dây mảnh hơn và dài hơn sụt nhiều hơn.

Nhiệt độ quanh nguồn ảnh hưởng tới công suất thật: tài liệu kỹ thuật của các hãng nguồn đều có đường giảm tải theo nhiệt độ, nguồn trong trần nóng 50 °C không còn cấp đủ công suất ghi trên nhãn. Nhớ ngắt điện và nhờ thợ điện khi lắp hoặc thay nguồn.

Lỗi thường gặp ở nguồn ray nam châm

Đèn ở cuối ray tối hơn đèn ở đầu ray là dấu hiệu sụt áp: ray dài cấp điện một đầu, dây tới ray mảnh, hoặc nguồn quá tải. Cách xử lý là cấp điện ở giữa ray, chia nguồn, tăng tiết diện dây hoặc đổi nguồn công suất lớn hơn.

Đèn ray nam châm nhấp nháy hoặc chớp tắt thường do nguồn quá tải, chân tiếp xúc nam châm bám bụi, mối nối ray lỏng hoặc khớp nối điện chưa thông. Tháo đèn, lau sạch chân tiếp xúc và thanh dẫn trong ray, kiểm tra mối nối sau khi ngắt điện.

Nguồn ray nam châm nóng bất thường hoặc tự tắt rồi bật lại là nguồn đang chạy sát hoặc quá công suất, hoặc bị nhốt trong hốc kín. Giảm số đèn, thêm nguồn hoặc dời nguồn ra chỗ thoáng trước khi nguồn hỏng hẳn.

Chọn nguồn và phụ kiện Kinglux phù hợp

Nguồn và phụ kiện cấp điện cho hệ ray nam châm Kinglux gồm các dòng dưới đây; thông số ghi theo trang sản phẩm:

• Nguồn đúc ray nam châm (NRNC): công suất 100W hoặc 200W; kích thước 167x22x43.5mm; cấp bảo vệ IP20; màu đen mờ hoặc trắng mờ.
• Nguồn đúc đèn ray nam châm siêu mỏng (SM-ND): công suất 100W hoặc 200W; cấp bảo vệ IP44; tuổi thọ 50.000 giờ.
• Nguồn tổ ong 48VDC (KL-NTO): điện áp ra 12VDC, 24VDC hoặc 48VDC; công suất 100W, 150W, 200W, 300W, 400W; cấp bảo vệ IP20.
• Khớp nối điện (KND): phụ kiện cấp điện cho ray nam châm âm trần; công suất ghi 400W; màu đen nhám hoặc trắng nhám.
• Jack kết nối nguồn điện ray siêu mỏng (SM-JKN): công suất ghi 400W; màu đen nhám hoặc trắng nhám.
• Đèn ray nam châm chiếu rọi (RCRT): công suất 6W, 12W, 18W hoặc 24W, dùng để cộng tải khi tính nguồn; đèn tán quang gắn ray (RTQT) có 12W đến 40W.

Nếu mẫu bạn cần chưa hiện giá trên kinglux.vn, hãy liên hệ Kinglux để được báo giá và tư vấn chọn đúng mẫu, công suất, chế độ điều khiển.

Hỏi đáp

Đèn ray nam châm dùng nguồn gì? Đèn ray nam châm dùng nguồn điện áp không đổi 48V DC: nguồn đúc ray nam châm dẹt nằm trong ray hoặc hộp trần, hoặc nguồn tổ ong 48VDC công suất lớn đặt trong hộp kỹ thuật. Không dùng nguồn 12V, 24V cho đèn ray 48V.

Nguồn ray nam châm 100W gắn được bao nhiêu đèn? Nguồn ray nam châm 100W nên gánh tối đa khoảng 75W đèn để còn dự phòng 30%: khoảng 6 đèn chiếu rọi 12W, hoặc 12 đèn 6W, hoặc 3 đèn tán quang 20W cộng 1 đèn 12W. Vượt mức này nên chọn nguồn 200W.

Ray nam châm 48V có bị giật không? Ray nam châm 48V DC thuộc nhóm điện áp cực thấp theo IEC 61140, nguồn SELV cách ly với lưới 220V, nên chạm vào ray ít nguy hiểm hơn hẳn dây 220V. Dù vậy vẫn ngắt điện khi lắp đặt và giữ phía 220V của nguồn được che kín.

Nguồn tổ ong dùng cho ray nam châm được không? Nguồn tổ ong dùng được cho ray nam châm nếu điện áp ra đúng 48V DC, công suất đủ dự phòng và đặt trong hộp kỹ thuật khô, thoáng, che cọc đấu dây. Nhà ở ray ngắn dùng nguồn đúc gọn hơn.

Vì sao đèn cuối ray nam châm tối hơn đầu ray? Đèn cuối ray nam châm tối hơn vì sụt áp trên ray dài, dây cấp mảnh hoặc nguồn quá tải. Khắc phục bằng cách cấp điện ở giữa ray, chia ray thành nhiều đoạn mỗi đoạn một nguồn, tăng tiết diện dây hoặc đổi nguồn.

Nguồn ray nam châm đặt ở đâu? Nguồn ray nam châm đặt nơi khô, thoáng, gần nắp thăm trần để thay được, càng gần ray càng tốt; công tắc đấu ở phía 220V trước nguồn. Không nhét nguồn vào hốc kín sát đèn nóng, vì nguồn nóng giảm công suất và hỏng sớm.

Xem thêm

• Bộ nguồn đèn LED (driver) là gì? Nguồn ON-OFF và Dim Triac khác nhau ra sao
• Chiếu sáng cửa hàng thời trang: spotlight, đèn ray và tỷ lệ chiếu điểm nhấn
• Thanh ray nam châm là gì? Cách chọn phù hợp cho hệ đèn ray
• Khớp nối ray nam châm: Các loại và cách chọn
• Đèn ray nam châm bao nhiêu W là đủ? Cách chọn công suất phù hợp
• Hệ đèn ray nam châm là gì? Ưu điểm và ứng dụng thực tiễn
• Nhóm Ray nam châm âm trần
• Nhóm Ray nam châm siêu mỏng
• Nhóm Linh kiện: nguồn tổ ong và bộ điều khiển
• Liên hệ Kinglux để được tư vấn