Hiệu suất phát quang của đèn LED là gì? Bao nhiêu lm/W là tốt?
Hiệu suất phát quang của đèn LED bao nhiêu là tốt? Tìm hiểu ý nghĩa lm/W, cách tính và những tiêu chí cần biết để lựa chọn đèn LED phù hợp.
Khi chọn đèn LED, chỉ nhìn vào công suất Watt chưa đủ để biết đèn tạo ra bao nhiêu ánh sáng. Hiệu suất phát quang của đèn LED (lm/W) là thông số giúp đánh giá lượng quang thông tạo ra trên mỗi Watt công suất. Hiểu đúng chỉ số này sẽ giúp bạn dễ dàng so sánh và lựa chọn đèn LED phù hợp với nhu cầu chiếu sáng.
Hiệu suất phát quang của đèn LED (luminous efficacy) hay quang hiệu, là đại lượng cho biết lượng quang thông mà nguồn sáng hoặc bộ đèn tạo ra trên mỗi Watt công suất điện.
Hiệu suất phát quang được tính bằng công thức:
Hiệu suất phát quang (lm/W) = Quang thông (lm) / Công suất (W)
Trong đó:
Ví dụ, một bộ đèn LED có công suất 10W và quang thông 1.000 lumen:
1.000 lm / 10W = 100 lm/W
Một bộ đèn khác cũng sử dụng công suất 10W nhưng có quang thông 1.300 lumen:
1.300 lm / 10W = 130 lm/W
Nếu xét riêng khả năng tạo quang thông trên mỗi Watt, đèn thứ hai có hiệu suất phát quang cao hơn.
Có thể hiểu đơn giản:
Watt cho biết công suất → Lumen cho biết lượng ánh sáng → lm/W cho biết hiệu quả tạo ra ánh sáng trên mỗi Watt.
Do đó, khi mua đèn LED, không nên chỉ dựa vào công suất để đánh giá độ sáng hay hiệu quả năng lượng.
Hiệu suất phát quang cho biết lượng ánh sáng đèn tạo ra trên mỗi Watt điện
Không có một mức lm/W duy nhất được xem là tốt cho tất cả các loại đèn LED. Tuy nhiên, có thể tham khảo từ khoảng 100 lm/W trở lên đối với nhiều dòng đèn LED dân dụng, trong khi đèn LED nhà xưởng và chiếu sáng công nghiệp thường hướng đến hiệu suất cao hơn do nhu cầu chiếu sáng lớn và thời gian vận hành dài.
Chẳng hạn, đèn UFO Kinglux dùng cho nhà xưởng có quang hiệu đạt 150 lm/W, tức mỗi Watt công suất có thể tạo ra 150 lumen quang thông. Mức hiệu suất cao giúp tối ưu lượng ánh sáng tạo ra trên công suất sử dụng, đặc biệt có ý nghĩa với những khu vực cần vận hành hệ thống chiếu sáng trong nhiều giờ.
Tuy nhiên, các con số lm/W nên được xem là mức tham khảo, không phải tiêu chuẩn duy nhất để kết luận một bộ đèn tốt hay không.
Khi so sánh, cần ưu tiên các sản phẩm cùng loại và xem thêm CRI, nhiệt độ màu, hệ quang học cũng như điều kiện công bố thông số.
Không hẳn.
Hiệu suất phát quang cao cho thấy đèn tạo ra nhiều lumen hơn trên mỗi Watt công suất. Đây là một lợi thế về hiệu quả năng lượng, nhưng lm/W không phải thước đo duy nhất để đánh giá chất lượng đèn LED.
Ví dụ:
Nếu được đánh giá trong điều kiện tương đương, đèn A có hiệu quả tạo quang thông trên mỗi Watt cao hơn. Nhưng điều đó chưa đủ để kết luận đèn A phù hợp hơn với mọi công trình.
Đèn nhà xưởng vận hành nhiều giờ mỗi ngày có thể ưu tiên hiệu suất cao. Ngược lại, showroom thời trang cần chú trọng khả năng thể hiện màu sắc và chiếu điểm sản phẩm. Nhà hàng, khách sạn hay biệt thự lại cần cân bằng giữa lượng ánh sáng, thẩm mỹ và sự thoải mái thị giác.
Vì vậy, không nên chọn đèn chỉ bằng cách tìm sản phẩm có lm/W cao nhất. Hiệu suất phát quang cần được đặt trong tổng thể yêu cầu chiếu sáng của từng không gian.
Hai chiếc đèn cùng công suất chưa chắc tạo ra cùng một lượng ánh sáng.
Ví dụ, hai mẫu downlight đều có công suất 10W:
Như vậy, mặc dù cùng công suất 10W, đèn B tạo ra tổng quang thông lớn hơn.
Tuy nhiên, trong thực tế còn có trường hợp hai bộ đèn có quang thông tương đương nhưng người dùng vẫn cảm thấy một đèn “sáng hơn”. Nguyên nhân có thể nằm ở cách ánh sáng được phân bố.
Ví dụ, spotlight góc chiếu hẹp tập trung ánh sáng vào một khu vực nhỏ nên có thể tạo độ rọi cao tại điểm chiếu. Trong khi đó, đèn có góc chiếu rộng phân bố ánh sáng trên diện tích lớn hơn nên tạo hiệu ứng thị giác khác.
Do đó, khi so sánh đèn LED, nên xem đồng thời:
Công suất + Quang thông + Hiệu suất phát quang + Góc chiếu.
Hai đèn có công suất giống nhau nhưng chưa chắc tạo ra cùng một lượng ánh sáng
Hiệu suất phát quang của một bộ đèn hoàn chỉnh được quyết định bởi nhiều thành phần, không chỉ riêng chip LED.
Nguồn LED là nơi chuyển đổi điện năng thành ánh sáng. Công nghệ LED, đặc tính của chip và điều kiện vận hành ảnh hưởng trực tiếp đến lượng quang thông tạo ra.
Do đó, các nguồn LED khác nhau có thể tạo ra lượng ánh sáng khác nhau dù sử dụng cùng mức công suất.
Driver có nhiệm vụ chuyển đổi và cung cấp dòng điện phù hợp cho LED hoạt động. Trong quá trình này sẽ có một phần năng lượng bị tổn hao.
Vì vậy, hiệu suất của driver cũng ảnh hưởng đến hiệu suất tổng thể của bộ đèn.
LED vẫn sinh nhiệt trong quá trình hoạt động. Nếu khả năng tản nhiệt không phù hợp, nhiệt độ vận hành tăng có thể ảnh hưởng đến quang thông và hiệu suất của LED.
Vì vậy, vật liệu thân đèn và thiết kế tản nhiệt là những yếu tố cần quan tâm khi đánh giá một bộ đèn LED.
Ánh sáng từ nguồn LED có thể đi qua hoặc tương tác với các thành phần như lens, reflector, diffuser hay kính bảo vệ trước khi đi ra khỏi bộ đèn.
Các thành phần này có thể tạo ra một mức tổn hao quang học nhất định. Tuy nhiên, hệ quang học phù hợp lại giúp phân bố ánh sáng đúng khu vực, tạo góc chiếu mong muốn và kiểm soát ánh sáng tốt hơn.
Vì vậy, tối đa hóa lumen không phải mục tiêu duy nhất khi thiết kế một bộ đèn.
Các cấu hình LED có CRI và nhiệt độ màu khác nhau có thể cho hiệu suất phát quang khác nhau.
Do đó, khi so sánh lm/W giữa hai sản phẩm, nên ưu tiên những sản phẩm có cùng CRI, nhiệt độ màu và điều kiện công bố để kết quả so sánh có ý nghĩa hơn.
Để biết hiệu suất phát quang của một bộ đèn, trước tiên hãy kiểm tra công suất và quang thông trên catalogue hoặc tài liệu kỹ thuật.
Ví dụ, một đèn có:
Hiệu suất phát quang sẽ là:
1.320 lm / 12W = 110 lm/W
Nếu muốn so sánh hai sản phẩm, có thể đặt các thông số cạnh nhau:
| Thông số | Đèn A | Đèn B |
|---|---|---|
| Công suất | 10W | 10W |
| Quang thông | 900 lm | 1.200 lm |
| Hiệu suất | 90 lm/W | 1.20 lm/W |
| CRI | ≥90 | ≥90 |
| Nhiệt độ màu (CCT) | 3000K | 3000K |
Trong trường hợp các điều kiện còn lại tương đương, đèn B có lợi thế hơn về hiệu quả tạo quang thông trên mỗi Watt.
Một điểm quan trọng khác là cần xác định thông số đang được công bố cho chip LED, module LED hay toàn bộ bộ đèn.
Hiệu suất của chip không nhất thiết bằng hiệu suất của bộ đèn hoàn chỉnh vì còn có tổn hao tại driver và hệ quang học. Vì vậy, khi lựa chọn sản phẩm thực tế, nên ưu tiên thông số của toàn bộ bộ đèn và so sánh các sản phẩm trong điều kiện tương đương.
Hiệu suất phát quang là một thông số quan trọng, nhưng chưa đủ để quyết định một bộ đèn có phù hợp hay không. Khi lựa chọn đèn LED, bạn nên xem thêm:
Lumen cho biết tổng lượng ánh sáng mà bộ đèn phát ra. Đây là thông số cần quan tâm khi xác định lượng ánh sáng phù hợp với diện tích và nhu cầu sử dụng.
CRI thể hiện khả năng tái tạo màu sắc của vật thể dưới ánh sáng. Với showroom, cửa hàng, nhà hàng, khách sạn, biệt thự và những không gian chú trọng chất lượng ánh sáng, đây là thông số đáng quan tâm.
Các mức nhiệt độ màu như 3000K hay 4000K tạo ra cảm nhận ánh sáng khác nhau. Vì vậy, cần lựa chọn theo công năng và phong cách của từng không gian thay vì chỉ quan tâm đến độ sáng.
Góc chiếu ảnh hưởng trực tiếp đến cách ánh sáng được phân bố. Spotlight góc hẹp thích hợp để tạo điểm nhấn, trong khi góc chiếu rộng phù hợp hơn với nhu cầu phân bố ánh sáng trên diện tích lớn.
Nhiều ánh sáng không đồng nghĩa với chất lượng chiếu sáng tốt. Nếu nguồn sáng nằm trực tiếp trong tầm nhìn hoặc ánh sáng phân bố không phù hợp, người sử dụng có thể cảm thấy chói và khó chịu.
Do đó, khả năng kiểm soát chói cũng nên được xem xét, đặc biệt trong nhà ở, văn phòng, showroom, nhà hàng và khách sạn.
Ngoài các thông số ánh sáng, cần xem xét driver, khả năng tản nhiệt, vật liệu, cấp bảo vệ IP khi cần, tuổi thọ, bảo hành và điều kiện môi trường lắp đặt.
Có thể tóm tắt nguyên tắc lựa chọn đèn LED như sau:
Đủ sáng + đúng màu + đúng góc chiếu + phù hợp không gian + hiệu quả năng lượng.
100 lm/W có nghĩa mỗi 1W tạo ra khoảng 100 lumen. Đây có thể là mức hiệu suất tốt để tham khảo đối với nhiều dòng đèn LED dân dụng, nhưng vẫn cần xem thêm loại đèn và mục đích sử dụng.
Hai cách gọi đôi khi được sử dụng gần nghĩa trong thực tế. Khi nói đến lượng quang thông tạo ra trên mỗi Watt công suất, thuật ngữ phù hợp là hiệu suất phát quang (lm/W).
Có. Quang thông LED có thể suy giảm theo thời gian, tùy thuộc vào chất lượng LED, khả năng tản nhiệt và điều kiện vận hành.
Bạn có thể kiểm tra lm/W trong catalogue hoặc tính theo công thức: Quang thông (lm) / Công suất (W).
Hiệu suất phát quang của đèn LED là thông số quan trọng giúp đánh giá lượng ánh sáng tạo ra trên mỗi Watt công suất. Tuy nhiên, khi lựa chọn đèn, không nên chỉ tìm sản phẩm có lm/W cao nhất mà cần cân nhắc đồng thời quang thông, CRI, nhiệt độ màu, góc chiếu, khả năng kiểm soát ánh sáng và đặc điểm của từng không gian.
Nếu bạn đang lựa chọn đèn LED cho nhà ở, biệt thự, showroom, văn phòng, nhà hàng, khách sạn, nhà xưởng hoặc công trình dự án, hãy liên hệ Kinglux qua Hotline 0977 550 066 để được tư vấn sản phẩm và giải pháp chiếu sáng phù hợp với nhu cầu thực tế.
Tin khác
