Lumen là gì? Cách tính và chọn lumen phù hợp cho đèn LED
Lumen là gì và bao nhiêu lumen là đủ? Tìm hiểu cách tính, phân biệt lumen với Watt, Lux và cách chọn lumen phù hợp khi mua đèn LED.
Khi chọn đèn LED, nhiều người thường dựa vào công suất Watt để đánh giá độ sáng. Tuy nhiên, thông số phản ánh trực tiếp lượng ánh sáng đèn phát ra lại là lumen. Vậy lumen là gì, cách tính lumen như thế nào và làm sao xác định lượng lumen phù hợp cho một không gian? Bài viết dưới đây Kinglux sẽ giúp bạn hiểu rõ chỉ số này để lựa chọn đèn LED phù hợp hơn.
Lumen là đơn vị đo quang thông (ký hiệu là lm), cho biết tổng lượng ánh sáng nhìn thấy mà một nguồn sáng phát ra.
Hiểu đơn giản, lumen cho biết đèn phát ra nhiều hay ít ánh sáng.
Ví dụ:
Đèn A: 800 lumen
Đèn B: 1.200 lumen
Trong điều kiện tương đương, đèn 1.200 lumen phát ra tổng lượng ánh sáng nhiều hơn đèn 800 lumen.
Trên thông số sản phẩm, bạn có thể thấy:
Quang thông: 1.200 lm
hoặc:
Luminous Flux: 1.200 lm
Cả hai đều có nghĩa quang thông của đèn được công bố ở mức 1.200 lumen.
Với người mua đèn thông thường, không cần nhớ những định nghĩa vật lý phức tạp. Chỉ cần nhớ: lumen càng lớn thì tổng lượng ánh sáng mà đèn phát ra càng nhiều.
Tuy nhiên, lumen cao hơn không đồng nghĩa với phù hợp hơn. Khi lựa chọn đèn, điều quan trọng là lượng lumen phải đáp ứng đúng nhu cầu chiếu sáng của không gian.
Lumen đơn vị đo quang thông, thể hiện tổng lượng ánh sáng nhìn thấy mà một nguồn sáng phát ra
Khi biết công suất và hiệu suất phát sáng của đèn, có thể ước tính quang thông theo công thức:
Lumen (lm) = Công suất (W) × Hiệu suất phát sáng (lm/W)
Trong đó:
Ví dụ, một đèn LED 10W có hiệu suất phát sáng 100 lm/W thì quang thông tương ứng là:
10 × 100 = 1.000 lumen
Nếu một đèn khác cũng có công suất 10W nhưng đạt 120 lm/W:
10 × 120 = 1.200 lumen
Như vậy, hai đèn cùng công suất chưa chắc tạo ra lượng ánh sáng giống nhau. Khi nhà sản xuất đã công bố quang thông đầu ra của bộ đèn, bạn nên ưu tiên thông số lumen đó để lựa chọn và so sánh sản phẩm.
Lumen và Watt thường xuất hiện cùng nhau trên thông số đèn LED nhưng thể hiện hai đại lượng khác nhau.
Lumen (lm) cho biết lượng ánh sáng đèn phát ra, còn Watt (W) cho biết công suất của đèn.
Có thể nhớ đơn giản:
Muốn biết đèn phát ra bao nhiêu ánh sáng → xem lumen.
Muốn biết công suất của đèn → xem Watt.
Ví dụ:
Đèn A: 10W – 900 lm
Đèn B: 10W – 1.200 lm
Cả hai đều có công suất 10W nhưng đèn B tạo ra quang thông lớn hơn.
Vì vậy, khi mua đèn LED, không nên chỉ nhìn vào Watt mà cần xem thêm lumen. Cũng không thể quy đổi cố định 1 lumen bằng bao nhiêu Watt, bởi mối quan hệ giữa hai thông số còn phụ thuộc vào hiệu suất phát sáng của từng sản phẩm.
Đây là hai thông số rất dễ bị nhầm lẫn khi tính toán chiếu sáng.
Lumen thể hiện tổng lượng ánh sáng mà nguồn sáng phát ra, còn lux thể hiện lượng ánh sáng nhận được trên một đơn vị diện tích bề mặt.
Có thể hiểu đơn giản:
Về đơn vị:
1 lux = 1 lumen/m²
Ví dụ, một nguồn sáng tạo ra 2.000 lumen không có nghĩa mọi vị trí trong phòng đều nhận được cùng một mức độ chiếu sáng. Ánh sáng còn được phân bố trên diện tích, chịu ảnh hưởng bởi khoảng cách, góc chiếu, vị trí đèn và nhiều yếu tố khác.
Đây cũng là lý do không nên chỉ nhìn lumen để kết luận một căn phòng đã đủ sáng hay chưa.
Nếu bạn muốn tìm hiểu mức lux phù hợp cho phòng khách, phòng ngủ, văn phòng và các không gian khác, có thể xem thêm bài Độ rọi là gì? Công thức tính và mức lux phù hợp cho từng không gian.
Sau khi xác định mức lux phù hợp với nhu cầu sử dụng, bạn có thể ước tính tổng lumen cần thiết dựa trên diện tích không gian:
Tổng lumen ≈ Lux mục tiêu × Diện tích (m²)
Ví dụ:
Phòng 20m² cần khoảng 200 lux:
200 × 20 = 4.000 lumen
Nếu sử dụng 4 đèn:
4.000 / 4 = khoảng 1.000 lumen/đèn
Lưu ý: Đây là cách ước tính ban đầu. Kết quả thực tế còn phụ thuộc chiều cao, góc chiếu, vị trí đèn và khả năng phản xạ của không gian.
Sau khi ước tính lượng ánh sáng cần thiết, bạn có thể dựa vào lumen để lựa chọn đèn theo ba bước chính.
Trước tiên, hãy xác định đèn dùng để chiếu sáng chính, chiếu sáng bổ sung hay trang trí. Sau khi xác định mức lux phù hợp, bạn có thể kết hợp với diện tích để ước tính tổng lumen cần thiết cho không gian.
Ví dụ, nếu một căn phòng cần khoảng 4.000 lumen, đây là tổng quang thông cần hướng tới, không có nghĩa bạn phải tìm một chiếc đèn duy nhất có quang thông 4.000 lumen.
Tổng lumen có thể được chia cho nhiều bộ đèn tùy cách bố trí. Chẳng hạn, với nhu cầu khoảng 4.000 lumen, bạn có thể sử dụng:
4 đèn × 1.000 lumen = 4.000 lumen
Số lượng đèn thực tế còn phụ thuộc vào loại đèn, chiều cao lắp đặt và cách bố trí. Vì vậy, ngoài tổng lumen, cần đảm bảo ánh sáng được phân bố hợp lý để hạn chế tình trạng chỗ quá sáng, chỗ lại thiếu sáng.
Khi đã biết mình cần khoảng bao nhiêu lumen, hãy kiểm tra thông số quang thông của sản phẩm thay vì chọn đèn chỉ dựa trên Watt.
Ví dụ, nếu cần một bộ đèn khoảng 1.000 lumen, hãy ưu tiên những sản phẩm có quang thông gần với nhu cầu đó, sau đó mới so sánh công suất và các thông số khác.
Nếu có thông tin, nên ưu tiên quang thông đầu ra của bộ đèn hoàn chỉnh. Đây là con số có ý nghĩa thực tế hơn so với việc chỉ dựa vào khả năng phát sáng danh định của riêng chip LED.
Nói đơn giản: xác định lượng ánh sáng cần trước, sau đó chọn đèn đáp ứng lượng ánh sáng đó.
Xem thêm: Đèn LED 10W chiếu sáng bao nhiêu m2? Cách tính và lựa chọn phù hợp
Hai đèn có cùng công suất vẫn có thể cho quang thông khác nhau. Một số yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến lượng lumen của đèn gồm:
Khả năng chuyển đổi điện năng thành ánh sáng của các chip LED không giống nhau. Trong cùng điều kiện hoạt động, chip có hiệu suất phát sáng cao hơn (lm/W) có thể tạo ra nhiều quang thông hơn ở cùng mức công suất điện.
Ánh sáng từ chip LED có thể đi qua chóa, thấu kính hoặc mặt tán quang trước khi phát ra ngoài. Quá trình này có thể làm quang thông đầu ra của bộ đèn khác với quang thông danh định của chip LED.
Do đó, khi so sánh sản phẩm, nên ưu tiên quang thông đầu ra của bộ đèn hoàn chỉnh nếu nhà sản xuất công bố thông số này.
Nhiệt độ hoạt động có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của LED. Hệ thống tản nhiệt phù hợp giúp nguồn sáng hoạt động ổn định và duy trì quang thông tốt hơn trong quá trình sử dụng.
Yếu tố này đặc biệt đáng quan tâm với các loại đèn hoạt động liên tục nhiều giờ tại cửa hàng, văn phòng, nhà xưởng hoặc công trình.
Nhiệt độ hoạt động và khả năng tản nhiệt cũng ảnh hưởng đến lumen của đèn LED
Một số lỗi khá phổ biến có thể khiến người mua chọn đèn không phù hợp.
4 sai lầm thường gặp khi chọn đèn theo lumen cần lưu ý
1.000 lumen cho biết tổng lượng ánh sáng nguồn phát ra, nhưng chưa thể kết luận có đủ sáng cho một không gian hay không. Mức độ phù hợp còn phụ thuộc vào diện tích, mức lux cần thiết và cách bố trí đèn.
Thông thường, trần càng cao thì việc đưa đủ ánh sáng đến khu vực sử dụng càng cần được tính toán kỹ hơn. Ngoài lumen, loại đèn và cách phân bố ánh sáng cũng rất quan trọng.
Tùy vào diện tích và cách bố trí không gian. Nhiều đèn có tổng lumen tương đương thường giúp phân bố ánh sáng linh hoạt hơn, nhưng cần bố trí hợp lý để tránh chỗ quá sáng hoặc quá tối.
Không hẳn. Hai đèn có cùng lumen tạo ra tổng lượng ánh sáng tương đương, nhưng cảm nhận thực tế có thể khác do cách ánh sáng được phân bố.
Không có tỷ lệ quy đổi cố định từ lumen sang Watt vì còn phụ thuộc vào hiệu suất phát sáng (lm/W) của đèn. Ví dụ, để tạo ra 1.000 lumen, đèn có hiệu suất 100 lm/W cần khoảng 10W, trong khi đèn đạt 125 lm/W chỉ cần khoảng 8W.
Hiểu lumen là gì sẽ giúp bạn dễ dàng đánh giá và lựa chọn đèn LED phù hợp hơn. Thay vì chỉ nhìn vào công suất hoặc cho rằng lumen càng cao càng tốt, hãy lựa chọn lượng ánh sáng phù hợp với diện tích và nhu cầu sử dụng của từng không gian.
Nếu bạn chưa biết nên chọn đèn bao nhiêu lumen hoặc cần tính toán giải pháp chiếu sáng cho công trình, hãy liên hệ Kinglux qua hotline 0977 550 066 để được tư vấn.
Tin khác
